Interculturality and spiritual integration.
Aspects of Romanian-German cultural exchanges in Joachim Wittstock’s essays. The main focus of the present article is the essay volume Einen Halt suchen [Seeking support] (2009) by Joachim Wittstock (*1939), Romanian German language writer, analyzed in terms of interculturality This approach is usually a challenge, on the one hand an intrinsic analysis of the literary text is carried out, on the other it is indispensable to transcend it, taking into account the specific context of multicultural spaces. Sibiu is such a multicultural space and has a lot to offer as far as interculturality is concerned, which will be exemplified through Joachim Wittstock’s essays.
Keywords: Joachim Wittstock, interculturality, essays, intercultural exchanges, cultural interaction
1. Maria Sass: Öffnung zum Andersartigen, Annäherung an den Nachbarn. Gespräch mit dem Schriftsteller und Literaturhistoriler Joachim Wittstock. In: Germanistische Beiträge. Nr. 31, Universitätsverlag Sibiu/Hermannstadt, 2012
2. Stefan Ludwig Roth: Die Volksversammlung der Romanen in Blasendorf am 15/3. Mai 1848. Aus dem Nachlaß herausgegeben von O. Folberth, Bd. 5, 1937, S. 302. Zit. Nach J. Wittstock: Rumänische Motive in der deutschen Literatur Siebenbürgens (Mitte des 19. Jahrhunderts). In: Forschungen zur Volks- und Landeskunde. Bd. 15, Nr. 1/1972. Editura Academiei Republicii Socialiste România, Bucureşti, S. 72-83.
3. Wittstock, Joachim: Ebenda.
4. Siehe die Űbersicht von Joachim Wittstocks Übersetzungen aus dem Rumänischen In: Germanistische Beiträge, nr.12/2000, S. 63-66.
5. Gespräch vom 25. März 2012 mit Maria Sass. Vgl. Fußnote 1, S. 231-232.
6. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. Hora Verlag. Hermannstadt/Sibiu 2009, S. 5.
7. Ebenda.
8. Wittstock, Joachim: Rumänische Motive in der deutschen Literatur Siebenbürgens (Mitte des 19. Jahrhunderts). In: Forschungen zur Volks- und Landeskunde. Bd. 15, Nr. 1/1972. Editura Academiei Republicii Socialiste România. Bucureşti, S. 73.
9. Ebenda, S.76.
10. Ebenda.
11. Konradt, Edith: Rezension zu „J. Wittstock: Einen Halt suchen”. In: Spiegelungen. Heft 3. 5 (59) Jahrgang 2010. München, S. 317.
12. Ebenda, S. 318.
13. Hofmann, Michael: Interkulturelle Literaturwissenschaft. Eine Einführung. W. Fink UTB, Paderborn 2006, S. 11.
14. Hofmann, Michael: Vgl. Fußnote 14, S. 12.
15. Ebenda, S. 8.
16. Ebenda, S. 29.
17. Gespräch mit Maria Sass: 25. März 2012. Vgl. Fußnote 1, S. 234.
18. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. hora Verlag. Hermannstadt/Sibiu 2009, S. 231-257.
19. Germanistische Beiträge: Nr. 12/2000. Universitätsverlag Hermannstadt/Sibiu.
20. Eine am 24. Juni 1927 in Rumänien von Corneliu Zelea Codreanu (1899-1938) gegründete nationalsozialistische, paramilitärische Gruppierung. Sie hatte die Deutschen Organisationen SA und SS zum Vorbild.
21. Sienerth, Stefan/Motzan Peter: Worte als Gefahr und Gefährdung. Schriftsteller vor Gericht. Kronstadt 1959. Verlag: Südostdeutsches Kulturwerk München, 1993.
22. Liiceanu, Gabriel: Jurnalul de la Păltiniş. Durgesehene, erweiterte Ausgabe. Bucureşti, Humanitas 1991.
23. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. Hora Verlag, Hermannstadt /Sibiu, 2009, S. 233.
24. Sienerth, Stefan: Daß ich in diesem Raum hineingeboren wurde. Gespräche mit deutschen Schriftstellern aus Südosteuropa. Verlag Südostdeutsches Kulturwerk München,
1997. Joachim Wittstock: Man sucht den lähmenden Effekt der Rückgang-Statistik zu vermeiden: S. 239.
25. Ebenda, S.239
26. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. Hora- Verlag, Hermannstadt/Sibiu, 2009, S. 234.
27. Hervorhebung M. S.
28. Gespräch mit Maria Sass: 25. März 2012. Vgl. Fußnote 1, S. 236.
29. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. Hora Verlag, Hermannstadt /Sibiu, 2009, S. 30-41.
30. Wittstock, Joachim: Einen Halt suchen. Essays. Hora Verlag, Hermannstadt /Sibiu, 2009, S. 31.
31. Ebenda, S. 32.
32. Ebenda, S. 34.
33. Ebenda, S. 36.
34. Ebenda, S. 36.
35. Ebenda, S. 36.
36. Ebenda, S. 38.
37. Ebenda, S. 38 ff.
38. Wittstock, S. 40.
39. Ebenda, S. 40.
40. Ebenda, S. 40.
41. Lucian, Blaga: Tristeţe metafizică. Poeme / Metaphysische Traurigkeit. Gedichte. Hg. von Ion Acsan, Bucureşti: editura Grai şi suflet – Cultura Naţională [Verlag Volkssprache und Seele – Naţionale Kultur] 1995, S. 195. Zit.nach: J. Wittstock: a.a.O., S.41.
42. Wittstock, S. 43.
43. Ebenda, S. 43.
44. Ebenda, S. 43.
45. Ebenda, S. 43.
46. Ebenda, S. 43
47. Wittstock, S. 46.
48. Wittstock, S. 56.
49. Wittstock, S. 61.
50. Wittstock, S. 61.
51. Wittstock, S. 62.
52. Wittstock, S. 62.
53. Wittstock, S. 63-83.
54. Wittstock, S. 64.
55. Wittstock, S. 65.
56. Wittstock, S. 68.
57 Ebenda, S. 69.
58 Wittstock, S, 71.
59 Ebenda, S. 69.
60 Ebenda, S. 70.
61 Wittstock, S. 75.